|
|
Ticaret Sicil Memurluğu İşlemleri
|
GERÇEK (HAKİKİ) KİŞİ İŞLEMLERİ
Türk Ticaret Kanunu'nun 14. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen bile olsa kendi adına işleten kimse tacir sayılmaktadır. Bu tanım gereğince gerçek kişilerin tacir niteliğini kazanabilmesi için bir ticari işletmenin var olması, bu ticari işletmenin işletilmesi, ticari işletmenin kısmen de olsa kendisi adına işletilmesidir.
Ticari İşletme : Ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletme sayılır. Ticari işletme Türk Ticaret Kanunu'nun 11, 12, 13. maddeleriyle, Ticaret Sicil Nizamnamesinin 14. maddesinde tanımlanmıştır.
Ticari İşletmenin Unsurları : Bir gelir sağlamayı hedef tutmayan veya sürekli olmayan faaliyetlerle, ticaret kanunun 17. maddesinde tanımı yapılan, esnaf sınırlarını aşmayan faaliyetler ticari işletme sayılmaz. Ticaret Sicil Nizamnamesinin 14. maddesine göre ticari işletmenin genel unsurları gelir sağlamanın amaç edinilmesi, süreklilik ve esnaf faaliyetlerinin sınırlarının aşılmış olmasıdır.
Ticaret Sicil Nizamnamesinin 15. maddesi gereğince Bakanlar Kurulunca Türk Ticaret Kanunu'nun 1463. maddesinin 2. fıkrasına dayanılarak çıkarılan kararnamede yer alan limitleri aşmayan ticari işletmelerin tescili zorunlu değildir.
Ticarethane, fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletme sayılır. Nelerin ticarethane, fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer müesseseler olduğu Türk Ticaret Kanunu'nun 12. ve 13. maddelerinde gösterilmiştir.
ANONİM ŞİRKET İŞLEMLERİ
Anonim şirket, bir unvana sahip esas sermayesi muayyen (belirli) ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mamelekiyle (mal varlığı) mesul bulunan, ortakların mesuliyeti taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile mahdut bir sermaye şirketidir (T.T.K.269). Hukuki anlamda kuruluş, anonim şirketin malvarlığı, organlar ve sair niteliklerle en azından kanunun emrettiği ölçüde donatılmış olarak tüzel kişilik kazanmasıdır. Bunun için Türk Ticaret Kanunu belirli usuller emretmiştir. Kuruluş seçilen türe göre belirli safhalar halinde cereyan eder.
Bu safhalar kanun tarafından düzenlenmiştir, biri tamamlanmadan ötekine geçilemez. Anonim şirketler ani ve tedrici olmak üzere iki şekilde kurulurlar. Ani kuruluş şirket paylarının tamamının kurucular tarafından taahhüt edilmesiyle olur. Tedrici kuruluş ise, bir kısım payların kurucular tarafından taahhüt olunması ve geri kalan kısım için de halka müracaat edilmesi suretiyle olur.
Ana sözleşmenin hazırlanması, kurucular tarafından imzası ve kurucuların imzalarının noterce tasdik edilmesi; Ana sözleşme yazılı olarak yapılır. Özel kanun hükümlerine göre kurulanlar hariç en az 5 kurucu ortak (hakiki ve hükmü şahıs) ana sözleşmeye imza eder ve bu imzalar notere tasdik ettirilir. Şirket ana sözleşmesinde Türk Ticaret Kanununun 279 ncu maddesinde sayılan hususların yer alması zorunludur. Kanuna aykırı olmayan diğer ihtiyari hükümler de ana sözleşmeye konabilir.
|
LİMİTED ŞİRKET İŞLEMLERİ
Limited şirket iki veya daha fazla hakiki veya hükmi şahıs tarafından bir ticaret ünvanı altında kurulup, ortaklarının mesuliyeti, koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı ve esas sermayesi muayyen olan ortaklıktır. (TTK.503) Bu tanımlamadan limited şirketlerin esas itibariyle anonim şirkete benzediği görülür. Genel olarak anonim şirketlere ait hükümler limited şirketlere de uygulanır. Limited şirketler anonim şirketlerden farklı olarak sigortacılık ve Bankacılık yapamazlar. Limited şirketler hisse senedi ve tahvil çıkaramazlar.
Ortakların sayısı ikiden az ve elliden çok olamaz. (TTK 504)
Limited şirketlerin sermayeleri 5 BİN YTL' den aşağı olamaz. Ortakların koyacakları sermayenin en az 25 bin veya bunların katları şeklinde olması zorunludur. Ortak sayısı 20 den fazla olan limited şirketlerde bir veya birden fazla denetçi bulunur. Anonim şirketlerin umumi heyet toplantılarına ait hükümler ortak sayısı (20) den fazla olan limited şirketlerin ortaklar kurulu toplantıları hakkında da tatbik edilir.
KOOPERATİF İŞLEMLERİ
Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve kamu tüzel kişileri ile özel idareler, belediyeler, köyler, cemiyetler ve dernekler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli teşekküllere kooperatif denir.
 Kooperatif Anasözleşmesinde Bulunması Gereken Hususlar
Kooperatifin adı ve merkezi,
Kooperatifin amacı ve çalışma konuları,
Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hal ve şartlar,
Ortakların pay tutarı ve kooperatif sermayesinin ödenme şekli, nakdi sermayenin en az 1 bölü 4'ünün peşin ödenmesi,
Ortakların ayni sermaye koyup koymayacakları,
Kooperatiflerin yükümlerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,
Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev, yetki ve sorumlulukları ve seçim tarzları,
Kooperatifin temsiline ait hükümler,
Yıllık gelir gider farklarının, hesaplama ve kullanma şekilleri,
Kurucuların adı, soyadı, iş ve konut adresleri.
|
KOLEKTİF ŞİRKET İŞLEMLERİ
Ticari bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla hakiki şahıslar arasında kurulan ve ortaklardan hiç birinin sorumluluğu şirket alacaklarına karşı tahdit edilmemiş olan şirket kollektif şirkettir.(T.T.K.153)
Kollektif şirketi hakiki şahıslar kurarlar. Ortaklar tüm mal varlıkları ile şirkete karşı sorumludurlar. Bu durum, genelde birbirine yakın ve birbirini iyi tanıyan kişilerin bir araya gelmesini sağlamıştır. Ayrıca;
Kuruluş işlemlerindeki basitlik ve kolaylık,
Kuruluş işleminin resmi bir kurumdan izin alınmadan gerçekleşmesi,
Sözleşmedeki değişikliğin kolaylığı,
Ortak sayısının azlığı,
Ortaklık payı olarak, ortakların şahsi beceri ve emeklerini katabilmeleri,
Kâr ve zararın sözleşmede belirtildiği şekilde serbest olarak dağıtılması,
Şirketin tüzel kişiliği olmasına karşın vergiye tabi olmaması,
Kârdan kanunen yedek akçe ayırma zorunluluğunun olmaması,
Kollektif şirketlerin üstünlükleri olarak sıralanabilir.
KOMANTİD ŞİRKET İŞLEMLERİ
Komandit şirketle ilgili hükümler Türk Ticaret Kanunun 243. ve 268. maddelerinde yer almaktadır.
Türk Ticaret Kanunun 243. maddesi; Komandit şirket, ticari bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla kurulan ve şirket alacaklarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlanmış şirkettir. Sorumlulukları sınırlı olmayan ortaklara komandite, sorumlulukları sınırlı olan ortaklara komanditer denir. Komandite ortakların gerçek kişi olmaları gerekir. Tüzel kişiler ancak komanditer ortak olabilirler.
|
DERNEK, VAKIF VE İKTİSADİ İŞLETME İŞLEMLERİ
Dernekler veya Vakıflar tarafından kurulacak işletmeler için Dernek veya Vakıf yetkili organınca alınan 2 Adet karar, Vakfın veya Derneğin kuruluşuna ilişkin resmi gazete, Derneğin kuruluşuna izin veren Valilik yazısı, Noter onaylı Vakıf veya Dernek Resmi Senedi ve kurulacak işletmenin temsilcilerine ait imza beyannamesi.
|
|